Gezim Ajgeraj, poezi, Agmia e fjalës, recension nga Prenda Sejdia, Lezhë

• GJUHA E ARTIT LETRARË DHE PSIKOLOGJIA FILOZOFIKE

 R E C E N S I O N

 Libri; "AGMIA E FJALËS" nga Gëzim Ajgeraj 

 

1 • Në vështrimin Estetik.

 

Bukuria e artit në vëllimin poetik AGMIA E FJALËS janë vlerat e shprehura me mjeshtëri të thellë kuptimi e përceptimi dhe lën hapur çështjet mbi të cilat flitet për shijet dhe ndjenjat poetike të vëllimit, ku bukuri e fjalës të obligon dhe motivon të përfshihesh në kërkim të definicionit mbi vlerat poetike.

     E kemi thënë e thënë që moti se Estetika në poezinë e Ajgeraj-t i vjen më së miri për shtati  pasi në poetikën e këtij vëllimi gjenden gjithë elementet poetike, prandaj lehtësisht shprehem se 'poezitë janë aq interesante dhe me vlera të jashtëzakonshme.

     Kjo thuhet për të gjithë ata që dinë të lexojnë dhe t'i japin vlerat e merituara vargut dhe poezisë, e cila ndriçon mëndjen me mendësi të thelluar e me disiplinë të fortë filozofike, me nivel të lartë artistik dhe duke ngritur poezinë në nivelet më të larta të letersisë.

     Ndriçon të vërtetën e bën ta kuptosh madhështinë e fjalës dhe vargut, ndikimet dbe funksionimi në art e estetikë gjithashtu. 

     Estetika dhe intuita poetike, imazhet dhe metaforat apo instikti poetik, krahasimet a mesazhet, padyshim janë shumë dimensional.

Nga guvat e shpirtit gurgullojnë njohuritë e kristalta e peshqesh na i bën përvojat dhe i përjetojmë në të lexuar,  pasi përmes fjalës ia kuptojmë thelbin estetik të shpirtit, ku gjendet dhe zanafilla e mirëfilltë e artit poetik të poetit i cili i përsosë me sukses.

     Brenda këtij vëllimi takon të magjishmen, madhështoren, të bukurën, fantastiken, pra e gjitha Estetikë në poezi e cila shton rëndësinë e komunikimit por dhe ndikimit gjithsesi, pra takon estetikën si disiplinë filozofike, si rrjedhë e zhvillimit dhe pasurimit në varg.

     Ama, poeti është i lidhur ngusht me të kuptuarit filozofik të universit ku është pjesë.

     Përmes fjalës përcjell kuptimin e thellë të shpirtit poetik ku gjuhës dhe artit të mirëfilltë i kushton rëndësi të veçantë, por dhe artit të mirëfilltë poetik me fjalor tejet të pasur, pasi në botën e magjishme sjell bukurinë e mendimit të fjalës.

     E magjishmja në poezinë e Ajgeraj-t është arti filozofik, trajtimi me finesë në varg dhe forca e saj e gjithë brumi poetik, të surprizon pasi risia   ishte të prekësh majat si një rrugë mjaft e mprehtë e letersisë;

 

Seç më mban peng ideali

Dhe ajo bjeshkë e ndarë atje majë mali

Dhe ai gurë

Mbi plagë ç'më rëndon

 

Shpesh ma zë rrezen e diellit mbi Kukës

E me pamjen e brishtë

Dritën ma verbon mbi Prizren 

 

Eh, kam një jetë që ia kam vënë syrin

Se si erdhi ora

Se diellin me copëza po e shoh

 

     Malli dhe ndjenja për bashkimin kombëtarë çirret e buçet.

A nuk zë vend këmbëkryq estetika filozofike mbi këto vargje kaq të bukura, të ndjera e të veçanta.?!

     Ama edhe plot elemente, të cilat për lexuesin janë magji, nxit e provokon përjetime të forta emocionale e impresionuese ku spikat intelekti me plot horizonte të reja, duke përdorur intuitë dhe inteligjencë të pashembullt.

     A nuk e përjeton krijimtarinë e cila të krijon impulse të forta artistike por ama edhe mendimin e thelluar filozofik me kapacitet mjaft të dukshëm poetik tek fluturon drejt majave të letërsisë shqiptare, dhe artikulon qëllimet poetike e përçon mesazhe të shtetërore ,intelektuale, ky mjeshtër i domethënies e kërkimit, zbërthimit e kuptimit të sistemit filozofik të shpirtit, të shoqërisë dhe raporteve ndër shtetërore, ndaj kërkon ekuilibrat e duhur.

     Poeti rend pas befasisë apo figurës artistike  idesë apo vargut poetik, ky individualitet i poetikës së kohës, pasi komunikimi i brendshëm shpirtërorë e artistik nuk u ndërpre kurrë me artin e tij poetik.

     Ndaj na ka afruar klas e finesë me spontanitet sa për ta patur zili, me figuracion modern të gjuhës poetike.

Seç përsosë qënien poetike brenda vetvetes.

 

• 2. Toleranca satanike dhe Ballkani i vogël. 

 

Ideali për Atdhe e Komb, qe i lindur në shpirtin e madh të poetit, ndaj ecejaket e ngadalta plot djallëzi që nëpër Atdhe e sidomos katër dekadat e fundit, të cilat qenë zhytur në errësirën e shekullit të shkuar por dhe shekullit ri.

     Përmes vargjesh e metaforash ligjëron ligësitë e stisura mbi vendin tonë, shtëpitë, trojet dhe assesi që mund të pajtohet me realitetin që shekujt ia pasuan njëri- tjetrit, ndaj dhe përmes vargjeve, përcjell pikëllimin që ruan brenda shpirtit.

     Mashtrimi me plot ndjesi ankthi e përjeton ende, sepse mbi plagë, koha ende pikon helm, ndaj vjen me vargje magjike plot zemëratë dhe pikëllim, ndonëse besimi duket se nuk gjen shteg.

     Burimi i artit poetik tek poeti është muza e tij, ndaj e shpie në kësi përjetimesh me emocione të forta dhe e mbulon si dielli tokën në gjithë Ballkanin e Vogël, por autori s'ndalon veçse këtu, ama ai shkon akoma më tej.

Ai përjeton dhe hedh duf mbi çdo brengë e sfidë që përjetoi apo përjeton ende etnia e tij, falë gjithë episodeve të pafundme që u stisën nga "kaçakët e botës ".

 

Me paqen ende jemi larg

Gjuhë e Satanës mbeti e paprerë 

E zeza përmbi çatinë e fqinjëve ende pikon

Eurpa mbeti se mbeti hile e shitur

 

Në arenë vërtetë s'duken gladiatorë 

As publik që moti, shtypur kokën e kanë

Po se krimi vazhdon kuluareve

Eh, kjo tregrare hartash s'harroi zanat

 

Me paqen çdo ditë grindet satana 

I mbetet se i mbetet kjo gjuhë pa prerë

Gjarprin duhet shtypur në kokë

Po kush, kjo Europë e hileve

 

Për të zezën e fqinjëve ishin dyndur Karpatet

E me gjuhën e gjarprit i kishin fol Ballkanit

As sot e kësaj dite se harruan trashëgimin

Europa po dehet argëtimit

Duke lëmuar kokën e satanës.

 

     Për Ajgeraj-n, poezia është filozofia e bukur e fjalës së shkruar artistikisht e veshur me metaforë.

     A nuk tregohet më së miri filozofia e fjalës në vargjet e mësipërme ku brenda tyre mbartin historinë e shekujve.?!

Metafora është filozofi më vete dhe ngre në majat poetike nivelin e poezisë.

     Gjithë dredhitë që Ballkani dhe Europa ua stisën shqiptarëve, autori e sjell përmes vargjeve ku kanë aq shumë kuptim e domethënie mbi rikujtesat historike të vjetra e të reja e ua përcjell gjeneratave ndodhitë , madje i nxit të jenë njohës të mirë të rrënjëve të tyre dhe historive të shqiptarëve. 

     Gjithsesi kur shkruhen, studjohen e s'harrohen, pasi Ballkani e pa teatrin e njohur e regjizorët e krimit me aktet e moçme të inskenuara e lojra vrastare.

"Këlysh satane, rritur në oborrin e satanës 

     Skena për krime të reja për publikun e Europës që akoma ju duken hijet

     Kryeaktor bisha me shajkash e gjarprin mbi kokë që kur zbriti Karpateve të njëjtin rol e luan për argëtimin e Eurpës dhe kopilët e saj".

     E vlerësoj lart moralisht autorin kurajoz, që thepon me kunjat e fjalës ligësitë dhe djallëzitë që u mbollën e korrën dhe ende loja vazhdon.

     Aman o Zot, kaq pa fat ky popull i zgjedhur prej perendive, apo në mos jemi edhe ne pak fatkëqinj të kohës se sytë nuk po i hapim dot për ta gjetur shtegun e duhur.?!

     Duket se akoma gjendemi në skenën e re por me regji të vjetër, e kësaj radhe kryeredaktor një kopil i satanës zgjedhur është, dhe për viktimë kanë zgjedhur një zog shqiptari.

     Europa, kjo shtrigë e gatshme për të duartrokitur në teatrin e krimit.

     Ky zë thellësisht tronditës, i mprehtë dhe me fakte të qëndrueshme e bartës i dhimbjeve të njëpasnjëshme të mëmëdheut,  trajton prapaskenat nga djallëzorë të observuar,  që banditizmin e kanë të mbjellë në shpirt.

     Për ata që përdornin marifetet dhe indiferencën ndaj vlerave reale, prandaj vargun e sjell si mesazh për vigjilencë në kategoritë kohë dhe hapësirë.

     Por, hapësira mbetet ende ëndërr, pra hapësira e ëndërrës është mjegullnajë, mjegull e errët historike, mjagull nga ato që e ndalon dhe dritën e diellit, se paqja e liria janë ende larg.

Po me ëndërrën ç'do bëhet.?!

     Poeti përmes fjalës e vargut e imagjinata artikulon emocione përmes filizofisë.

     Si poet i madh i Kombit hedh dritë mbi errësirën dhe i vetëdijshëm se historia mund të përsëritet e vë në pah djallëzitë njerëzore të bujtura më parë dhe i qorton në mënyrë të dyanshme për intolerancë dhe vigjilencë, ndaj përdorë energji e forcë fjale dhe kohën e vën në dispozicion absolut për ta shndërruar në mision.

Sepse Pena shkruan për njerëzit dhe fatet e tyre.

 

• 3. Malli, kjo ndjenjë  që djeg e përvëlon. 

 

Eh, ç'ti them më shumë mallit.

Mendja e syri bëjnë sikur flenë.

     Malli të djeg e përvëlon sikur një përbindësh i padukshëm dhe eksploron indet e tua.

     Gjërësia gjeografike e pakufishme, forca e fjalës dhe thellësi mendimit, cilësi e lartë, brumë, stili i poetit ta servirin të gjallë mallin.

     Ndaj sikur i vie era shkrumb, e pse jo shpesh sikur prek hirin. 

     Poezia, malli, metafora, ky trinom formon trekëndëshin plot madhështi dhe e përjeton përmes elementeve, me të cilat ka krijuar universin poetik dhe gjendet fenomeni MALLË.

     Kjo filozofi që shpërthen në mallë, bën lexuesin e tij ta zbërthejë vargun dhe perlat e mallit i prek plot elegancë e stil, ndaj Malli zë vendin kryesorë si element.

 

PËRTEJ MALLIT

 

Në të marrshin 

furtunat e ikjeve 

ruaju harrimit

 

mos u bëj 

krahë dallendysheje 

në qiellin e erërave

 

as strofull 

malli 

në folenë e udhëve

 

bëhu

zog shqiponje 

në gjirin e etnisë

 

ruaju harrimit

 

A nuk është kjo poezi, këto vargje a fjalë gjithçka thashë më lart.?!

"Bëhu zog shqiponje në gjirin e etnisë",

Sepse në finesat e vargut gjendet fuqia krijuese dhe është brumosur në themelet e poezisë.

     Peng e mban malli poetin, për Atdheun dhe etninë e tij, Vërrinin që e don sa jetën, ndaj përndjek kjo ndjenjë, aq sa zëri buçet mbi tokat e Kosovës.

     Për gjithçka ndjen mallë dhe nostalgji e ndaj e përjeton me emocion, por çdo çast përcjell mesazhe dashurie për vendlindjen, kullat, të moçmit e çfardo tjetër që i përket mëmëdheut.

Ai i këndon në telat zemrës rikthimeve.

Duket sikur i këndon me pika loti.

Eh këngët, këngët prodhojnë nostalgji.

Ama, nxitin dhe optimizëm se e ardhmja pritet ti sjellë ngjyrat e ylberit, sepse dhe ylberet dalin pas shiut.

Mallin e nostalgjinë, sa shumë i ruan poeti.

Poeti spikat përmes vargut.

Ndaj shkencërisht është shumë lart.

 

• 4. Etja për fjalën, kjo gjuhë e artit.

 

"Krojeve të rrjedhës së saj e pi etjen e s'di pse s'kam të ngopur".

Fjala shqipe e vjetër sa vetë jeta, u fol, u shkrua, vijoi udhëtimin deri më sot e ruhet si gjëja më e shtrenjtë për ne.

     U kultivua e përsos dhe sot jeton më bukur se kurrë.

Evoluan brezat, gjithnjë e kultivuan për ta përsosur qoftë në dialekt apo dhe në standart.

     Specialistë dhe studiues të ndryshëm, punuan për strukturimin e saj të plotë.

Qëllimi është gjithnjë;

     "Një komb, një gjuhë, një standart", e në tërësinë e fjalës gjithmonë e gjen botkuptimin, pasi FJALA lind si nevojë për të plotësuar komunikimin në format më specifike të profesionalizit si strategji në avancimin e të shprehurit të gjuhës bashkëkohore amtare.

'Fjala a Etja për Fjalën '.

     Fantazia për krijuesin është aq e përafërt me botën reale, në premisa të kapshme logjike plot ndjenja emocionale për lexuesin duke e shpalos ndjenjën në vargje.

     Me figuracion shpon muret, thyen kalatë e bien perandoritë, mendimin e lidh në litarë,  "mister dhe mision ".

     Sa mllef ndaj egersisë së njeriut dhe zemërimin shpreh dukshëm tek mbytet kënetave të muzës.

Zot, ç'kumt i pangopësisë, në mënyrë të përsëritur, ama ndryshon formë.

     Potentialin poetik përmes fjalës e shpalos në format më të përshtatshme, plot finesë dhe hermetizëm.

Përmes thellësisë mendimit sjell vargje që flasin për një jetë plot dinamikë, por elementet reflektojnë në vargje duke ngacmuar imagjinatën.

     Por magjia e vargut arrin qëllimin përmes mesazheve që përçon tek lexuesi.

     Në gjuhën e vet, shohim se çdo varg ka impulset trazuese të ndjenjës dhe arrin t'i përceptojë si përjetim por dhe e përçon këtë ndjenjë përmes fjalës. 

     Tek zbret deri në pellgjet e fundit të dëshirave, e flatron deri ku digjen ylberet e saj, e prapë në fundin e saj notoi me algjet.

     Fjalë dhe fjalë, etje në pafundësi, sepse misteri i ethshëm fshihet prapa magjisë saj.

     Kur flet me gjuhën e artitit të të shkruarit, do të thotë të jetosh.

     Autori i afron FJALËS gjithë bujarinë e shpirtit, dashamirës, babaxhan, gjithmonë aq lezetshëm, e kjo është më e fortë se koha.

     Edhe pas shumë dekadash, kur njerëzit do kthejnë sytë tek kjo botë e vjetëruar, që do ju përkasë gjyshërve a stërgjyshërve të tyre, FJALA për ta do jetë ende e re.

     Sepse do të rrojnë përjetësisht bashkë me vargun, ashtu si     Matrënga, Budi, e shumë e shumë të tjerë, do të rrojnë në poezitë e përsosura ku do gjendet sërish

      "Etja për Fjalën ", pasi gjuha bën akrobacira të vërteta dhe vargjet lozin e kërcejnë, borbullohen apo përpiqen ta gabojnë njëra- tjetrën pasi brenda ka teka të fuqishme dhe e patundshme qëndron metafora mbi nuancat më të holla.

     Ama të vetëdijshme për forcën e fjalës dhe dytësinë e mendimit estetikisht tejet e mrekullueshme dhe esencën e vrojtimit e distilon nga moria e larmishme e ngjyrave.

Autori në këtë vëllim vjen unison me vetveten, gjithçka e dalë nga shpirti brilant me ndjenjë e përkushtim në përzgjedhjen e fjalës, dhe FJALËN e sjell këndshëm me të gjitha elementet e saj, me përkushtim mbi artin e të shkruarit me kuptim, bukuri e finesë, duke arritur nivelet më të larta të artit poetik e letërsisë bashkëkohore shqiptare në çdo temë a poezi.

Për këtë do jeni mirënjohës brezat e sotëm dhe të së ardhmes.

Kam shkruar tashmë për autorin mbi 50 Recensione, dhe flas me përgjegjësi, se fuqia e tij krijuese kapërcen çdo përmasë.

     I uroj autorit jetëgjatësi dhe mendja e Pena mos t'ju ndalojë kurrë së krijuari dhe suksese të reja.

     Uroj të vijë sa më lehtë e këndshëm për lexuesin e gjërë.

     Udhë të mbarë librit.

 

                         Prenda Sejdia 

                  Lezhë 1 Qershor 2022

 

Gezim Ajgeraj poezi, Vegimet e heshtjes, recension nga Prenda Sejdia, Lezhë

Pasthënje

 

Libri “VEGIMET E HESHTJES” nga Gëzim Ajgeraj 

 

VEGIMET NË KALEODOSKOPIN KRITIK

 

1. Nëpër vegimet e përmallimit  

 

Libri është një realizim i bukur poetik dhe estetik.

Që nga poezia e parë, grafikisht është e realizuar me mjaft profesionalizëm, ku përjeton përplasjet e dallgëve të fuqishme, pra krejt ndryshe nga ç'pretendon, kështu që gjendesh ndërmjet erërave të fuqishme.

     Në brendi të librit gjen oqeanin e thellë poetik brenda së cilit valon dhimbja e ikjeve apo edhe e moskthimeve. 

Vegimet e përmallimit seç ngrohin çastet e heshtjes vrastare, ku dita merr imazhet e kristalta.

    Ky interpretim poetik në këtë rast merret jo vetëm në kuptimin e interpretimit të artit poetik, porse fjala që formësohet dhe paraqitet në variacione në gjithë hapësirën poetike të metaforizuar, çastet po ktheheshin në vegime, dhe i djegur nga ky përmallim.

    Kur kulla braktisej që moti, e plisbardhi ulet mbi gur, para derës e këndon këngën në stinën e heshtjes.

Sa i ndjeshëm është prezantimi mbi vegimet e përmallimit poetik të këtij vëllimi.

- A thua, edhe hyjnitë paskan qenë kundër njerëzimit?!

Këto poezi kaq të rralla në shqip, të cilat kërkojnë jo vetëm ndjeshmërinë e shpirtit të madh dhe forcën estetike, por e shtyn lexuesin të njësohet me të, dhe ndodh ajo që gjendet te forca frymëzuese e letërsisë dhe kthehet pishtar i dritës në shoqëri. 

"VEGIMET E HESHTJES " është një vëllim poetik që të magjeps me stilin e veçantë.

Efekti kohë është kategoria themelore filozofike ku përmes metaforave prek dimensionet e saj.

    E djeshmja, e tashmja dhe e nesërmja, ku përmes imazheve sjell mendime të fuqishme e befasuese, si poet novator, por dhe si tip nacional i të menduarit reflektiv si një element bazë, ka ngritur artin poetik  gradualisht në shkallë- shkallë deri në nivelet më të larta të poetikës shqiptare, trajtuar me sensibilitet bashkëkohor e gjuhë moderne poetike.

    Ama, ndjenja e mallit e shtyn poetin të meditojë çdo çast me dhimbje shpirti për vendlindjen.

Goja i këndon e shpirti i qan se ditët po kalojnë pa shijuar ajrin e Kosovës,  e vegimet kalojnë si dritë-hije para syve të veshura me mall për të tri kohët e lartpërmendura.

    Ky vëllim vjen bujshëm me shumë dimensionalitet tematik e letrar, që përjetëson duke mishëruar lëmin letrar në këtë krijimtari ku dëshmon se është zëri i mëmëdheut duke zënë vend në arealin e letërsisë shqipe, pasi e dëshmon edhe në atë ndërkombëtare. 

    Autori, psikogjikisht e në mënyrë figurative i drejtohet çdo pene se ndriçimi është në duart e tyre, por duhet të zotërohet.

    Mos të na vorbullohen fjalët thotë autori, as lojërat symbyllurazi, apo të kapa - më kape, sikur nuk e kanë efektivitetin në letërsi  apo të gjuajmë me romuzë, ndërsa për teka humori qëndron këmbëkryq. 

    'POETI CLEAR', i përket rangut të lartë të krijuesve, sidomos në poetikë, dhe duket se ka lindur poet, edhe atë, poet i mallit, të cilin, poetin, ky togfjalësh e bën edhe më të veçantë e të pavdekshëm, ndërsa rikthimi e pret ashtu siç pret diellin në mëngjes qielli i kaltër e i porsaikur, yjet,  dhe në letërsi e art mbetet hare e përjetshme mes gjithë fenomeneve dhe efektit kohë.

 

2. Krekosje fjalamanësh në arenën e fjalës 

 

"Kur kërcasin flakët e kuqe në vatrën plot shkarpa të thata, ku ibriku i çajit valon e këndon, dhe ku krijesat pa dëshira të mëdha e izolojnë veten nga rrebeshet e babëzitura nga kokëkrisjet e hazdisura të botës”.

    Dëshira, t'u mësohet poezia e përditshmërisë gjithë atyre që gjenden mbyllur në rrethin e ngushtë të së përditshmes, është e madhe.

    Poeti, Ajgeraj, në vegjmë ka skemën e fjalës e krekosjet e thata të fjalamanëve ku gojën shpesh ia mbyll zemërimit e hijerëndë është heshtja, ndërsa muret bien.

    Lëvdata e dekorata shkundin pluhurin e pritjes, e në arenën e kotë të fjalës zien neveria.

    Fjala është për dëshmi se varianti metaforik sfidon poetikisht kohën kolektive edhe në vazhdimësinë ekzistenciale të qenies.

    Në shumë porosi që rrezatojnë nga këto poezi, ndërlidhet bindshëm "Krekosje", në të cilën mbizotërojnë shumë qartë reflekset, si:

 

1. Refleksi i nxitur 

Zemërimit shpeshherë i mbyll gojën

E pi helmin e heshtjes

 

2. Mashtrime e lëvdata pa rezultate pune.

3. As ujë për fytin e muzës e qetësinë e mendimit. 

Qortim të madh drejton poeti dhe bart tension tematik dominues në këto poezi.

Tjetër refleks është hipokrizia që sado diskret përpiqet të jetë, zë fill brenda atyre hemisferave të shpirtrave të djallëzuar, që në jetën reale është një fenomen mjaft i takuar,  por autori i sjell simbolikisht të artikuluar me elemente që përbëjnë korpusin metaforik të kështjellës shpirtërore, e në themel të thellë, Gëzim Ajgeraj është ëndërrimtar i vërtetë e besnik i qëndron universit të vet dhe jeton me iluzionin e përtërisë.

    I rrëmbyer nga vizionet evropiane, poeti depërton përtej mureve atje ku të tjerët nuk mund të arrijnë dhe sheh pjesën e ëndrrës me gotën gjysmëplot, pra hedh shikimin tej horizontit të njerëzve.

    Poeti e përjeton shqetësimin e bartësve të ndarjeve.

    Liria universale, thotë Ajgeraj, fillon nga vetja dhe realizohet te të tjerët, dhe  vetëm kur është e vërtetë vazhdon në vete pa krekosjen kokëfortë e mediokër.

Autori bart mbi vete misionin e artbërjes poetike, me vizionin, madhështor si shtyllë formimi e përhapje dritë e dije në gjithë hapësirën shqiptare e më gjerë, si përfaqësues i tërë këtij shtresimi të botës shqiptare.

 

 

 

3. Me vargun ta ndezim kandilin e shekullit

 

Poezia e Ajgerajt bën një jetë të plotë në një botë të gjallë, ku zë fill e vend brenda shpirtit poetik të autorit, e vjen si një tis me fije të forta e të argjendta përmes zemërgjerësisë së tij, ku i bën mjaft të kuptueshme anët e bukura përmes dashurisë njerëzore që në shpirt e ka të mbjellë përgjithësinë e madje duke filluar nga gjërat më të vogla, shkronja apo fjala, kujdeset për to e i kthen në varg, i shndërron herë pas here në mitologji të re, ama, tejet poetike.

Assesi nuk e lejon t'i thyhet vargu, madje vjen me porosi "mos u thyej vargu im".

Ka arritur të nxjerrë kuptim të thellë edhe nga kremtimet më të parëndësishme.

Ai ka mësuar të thurë poezinë e jetës e me vargun kërkon këtë në numrin shumës, që ato ndjenja befas lëshojnë zukamë të lehtë dhe e merr shtruar si në zakonet e vjetra që jetës i këndohej kënga në oda.

Poetit i duhej vullnet për një art të rehatshëm, por ai e kupton e nënzëshëm e thotë se duhet të aspirohet përtej çdo gjëje, edhe përtej së pamundurës, se në cep të diellit, mendimit i ngritëm shpresat e së nesërmeve, se shpresën s'na e prangosin dot hienat e ndjekjes.

 

-Ditëve më të errëta, ndizen kandilat e shpirtit,  s'e shuam shpresën e dritës

- Heu vargu im sa të paskam munduar

me hallet e mia e të Kosovës 

- Mos u thyej vargu im

ashtu siç nuk u thyhem kurrë

nga asnjë furtunë 

 

Autori thotë, jemi rritur bashkë e fatin gjithsesi të përbashkët kemi.

    Arti i tij është i ushqyer me etjen për një atdhe të pastër e të lirë, dhe moralin e fortë e ndjenjën e thellë, ndaj edhe në veprat e tij gjendet ajo forcë e jashtëzakonshme poetike ndonëse i shkrumbuar ndër dekada të përmallta me zjarrin në zemër e prush në shpirt.

    Strukturën e thellë e përbëjnë aspektet e realizuara kuptimisht në poetikën e Ajgerajt, ku pa diskutim e marrim si mesazh dhe ndaj shfaqet si rezultat i saj që flitet për atdheun ku elementi kryesor është njeriu.

Rrëfimi shtron çështjen e bashkëkohësisë dhe asaj çfarë kërkon të realizojë, pra, është përpjekja dhe insistimi i rrëfimit poetik, pa dashur t'i japim kuptimin porosisë së imponuar, por ka fuqinë e vet bindëse. 

   Arti poetik i Ajgerajt është një shpirt i trazuar, siç ndodh me motin në stinë vjeshte, që shpesh nuk gjen qetësi. 

    Ai bredh në botën e vargjeve, në këtë kërkim gati dramatik dhe nga uni i tij personal shtyn përpara një botë, i bëhet frymëzim vlerave të saj, se tashmë poezinë e tij e ka njohur, e ka kuptuar e ka mirëpritur poezinë e tij për shkak të vlerave të të bërit art, por jo vetëm pasi artikulon vizionin për Kosovën për kombin, ky meteor i letërsisë bashkëkohore shqiptare që prek modernen i frymëzuar nga vlerat e saj.

    E mbyll këtë nëntemë me një thënie nga Borgesi, e cila përmban shumë domethënie.

Koha është lënda prej së cilës unë jam bërë.

    Koha është një lumë që më merr mua me vete, por unë jam lumi, është një tigër që më përlan mua, por unë jam tigri, është një zjarr që më shkrumbon mua, por unë jam zjarri.

 

4. Vërrini në vargun poetik

 

    Fantazisë së mahnitshme e cila fluturon porsi shqiponjë përmbi atë botë të gjerë të Malësisë së Vërrinit, duket kënaqësia e thellë e brendshme, ku qëndron si një peshë e rëndë mbi vullnetin e jashtëzakonshëm artistik.

    Autori sodit çdo skaj dhe nuk e dëshiron të jetë ndryshe nga ç'është.

Në shpirtin e Ajgerajt është e ngritur dashuria mbi folenë e Malësisë, kështu që  vullneti i madh artistik bën ta vlerësosh botën e tij pasi sundon realiteti dhe e pranon si askush tjetër,  e pikërisht për këtë gëzon autoritet të veçantë me të cilën ushqen kreativen mbi leximin në epokën e sotme të kulturës, por dhe gjithë aspektet e fjalës. 

    Në letërsinë e sotme bëhet gurthemeli dhe gjithnjë përsos normat dhe kriteret, ndaj kërkon ngritje të nivelit krijues për sferat e letërsisë.

    Ajgeraj gjendet këmbëkryq mbi traditën vërrinase. Ndonëse larg vendlindjes, bisedon për dëshirat dhe këngët ndër kulla e t' ia marrin këngës për të nesërmen e shpresave. 

 

Malësia gjallon bash si në kuptimet e moçme

E nëna plakë ende s'i është dorëzuar moshës

Bulmetin plot, dardha e molla rrush nga vreshta

Por ç'ka se mosha  mua e asaj na janë zbardhur kokat

Malli na ka përvëluar e loti sy s'mban më komandë,

se jemi djegur për së gjalli nëpër ylberet e largësive,

e kthimet me vjeshtën e mbi tri dekadave lotojnë etjeve

Por kënga nëpër Vërri përsëri merr jehonë

 

    Bekuar është Vërrini me këtë poet i cili ka përmasa e diapazon të gjerë, pasi mbi tri dekada krijon për vendlindjen e i çan halle e derte, e i këndon ato në zë bilbili.

    Poezia e Ajgerajt vjen si një zë i thellë e gati tronditës për realizimin e ëndrrës.

Njësh bëhet me dhimbjen e mallin.

I madhi Ajgeraj e ka arritur natyrshëm këtë prani të vetvetishme, por mungesa e realizimit të ëndrrës ngjan si zbrazëti e pangushëllueshme.

    Krijimtaria e Ajgerajt, në gjuhën e shkruar të magjeps me madhështinë dhe gjithë bukuritë imponuese bart në vetvete fjala, plot dije universale, e na bën ta përjetojmë brendinë e këtij universi.

    Poezinë e artin letrar e bëjnë poetët misionarë të cilët nuk kushtëzohen nga rrethanat, por i nënshtrohen fuqisë së talentit.

    Ndaj, poeti Ajgeraj është referencë e spikatur e poezisë moderne shqiptare. 

    Universaliteti është bazamenti i krijimtarisë së Ajgerajt.

Poeti komunikon natyrshëm përmes mendimit të lirë, kështu që lind shumëkuptueshmëria e në pah dalin denduria stilistiko-semantike e vëllimit, ku teksti mbetet i perceptueshëm, ku aftësitë komunikuese gjallërohen vazhdimisht.

    E kupton sa magjepsës e madhështor është fjalori i përdorur plot shprehje metaforike ku brendia e pasuron artistikisht me brendi universale.

 

5. Mesharrimit sythet pipojnë frytin

 

Sa tunduese janë krijimet e Ajgerajt, ndaj gjatë studimit konstaton strukturën brilante të botës shpirtërore të autorit, pra e gjithë hapësira ku rritet letërisa e më konkretisht arti poetik, si dhunti e një shkrimtari shumë dimensional ku porositë vijnë në mënyrë graduale plot sinjale e thirrje madje.

Dhe këto të thuash janë të lidhura me njëra-tjetrën.

Prandaj, poeti e ka vështirë të shkëputet nga e kaluara e ndaj ngjan sikur e ardhmja do jetë shumë vigjilente, sepse në një farë mënyre është prezent,  prandaj nuk mund të harrohet, edhe kur shigjetat janë të drejtuara kah e ardhmja.

    Të qëndrosh larg, arsyet janë të shumta, ndaj pema e atdheut, degët ende i ka degdisur.

    Vargjet poetike kanë disa motive e mjaft imazhe  që në lexim të parë duken mallëngjyese dhe në shqyrtim. Autori e thotë mjaft qartë shqetësimin në këtë përmbledhje poetike shpreh dhimbjen për vendin, se dashuria  për mëmëdheun e gërryer më së shumti.

Kur porti i këndon 'pemës së degdisur' duket se ngjet me Drinin e Bardhë apo Lumëbardhin, që vërshojnë dhe nuk dalin nga shtrati.

    Sepse, Kosova mban gjithçka që e karakterizon jetën.

Ajgeraj, është një kampion i zotërimit të cilësive poetike, e konkretisht fjalës në gjithë aspektet e saj, pra fjala si aspekt arti.

    Pavarësisht kufizimeve, ajo është e shtrirë në kohë. Pasi, veprat e këtij autori që sot numërohen plot 200 me cilësi të lartë ideologjike e stilistikore  duke prekur e lëvruar gjithë zhanret letrare por, duke njohur e përdorur stile e elementet e ndryshme për një letërsi bashkëkohore shqiptare, madje duke i konkurruar letërsisë evropiane.

    Gëzim Ajgeraj, them se nuk jeton dot pa poezinë, pasi ka arritur synimet, duke përvetësuar arritjet më të mira poetike dhe nivelet më të larta të krijimtarisë së saj, duke dalë nga guaca e poetikës së djeshme e të sotme për një poetikë moderne në stilistikë.

    Ajgeraj, nuk dallon vetëm për kultivim të stileve e zhanreve të ndryshme, por dhe për moralin e fortë e shpirtin njerëzor dhe dëshirën që ka për cilindo krijues të ngrihen në nivelin e artbërjes.

    Pra, ky përçues i letërsisë së mirëfilltë, ku premton dhe jep nga vetja plot profesionalizëm, ndërton dhe s'resht së punuari, duke i sjellë vlera të mirëfillta lexuesit dhe letërsisë.

    Se ku do e mbërrijë Itakën, e ka tërësisht të qartë, prandaj rrugëtimi i tij kaloi tri dekada dhe siç duket rruga është ende e gjatë, madje ecën me ritme të shpejta, i qartë dhe dinamik, duke i caktuar norma e kritere letërsisë.

 

Degët e moçme një e nga një po i gërryen koka

Lidhja me trungun shkëputet përditë

Stinët tmerrshëm i fryjnë përditë

Stinët tmerrshëm i fryjnë harrimit

Mbeten sythe pa trung nëpër degët e degdisura

    Kënga e Ajgerajt lind për të rilindur sërish dega e shëndetshme e atdheut, e në do kthehej në të kaluarën, do risillte lidhshmërinë e pipave  që gjendeshin diku në Alpet evropiane dhe përpjekjeve që bën për pemën e mëmëdheut e ditët e bardha që janë sot.

    Eh, vendi ku u jep jetë njerëzve e kryesisht kur janë të lidhur me të, por dhe e çmojnë.

    Prandaj, malli, dashuria, nostalgjia e moskthimit, poetin e 'detyrojnë' të ëndërrojë dhe të imagjinojë në shumë etapa  e lutjet janë të mos mbesin dëshira dhe ëndërrime, e poeti, pret.

    Poeti pret që pema të mbushullojë nga lulëzimi.

    Gëzim Ajgeraj shpalos shpirtin e tij human, dashuri e ndjenjë për atdhe e komb, ndaj kuptojmë se poezia e tij, buron nga thellësia e shpirtit si ndjenjë, vizion e dritë për një të ardhme më të mirë.

I uroj Ajgerajt dhe poezisë tij shumë dritë e refleksion e sa më ndjeshëm për lexuesin duke vazhduar më tej me kultivimin e artit poetik.

 

                     Prenda Sejdia 

                   Lezhë Maj 2022

Magma e shpirtit, recension nga Prenda Sejdia per librin me poezi te Gezim Ajgerajt

P A S T H Ë N I E

 

AJTHI POETIK, SA MAGJI, AQ DELIR SHPIRTI

 

• 1. Në vështrimin metaforik

 

Ky këndvështrim është veçse një nga veçantitë, brenda shumicës së dukshme të komponentëve, pra si aspekt i përmbajtjes, por edhe i idesë, ama pa dashur të anashkaloj as stilin e veçantë filozofik apo psiko-filozofik të largpamësisë e dytësisë së mendimit, duke u përqendruar në rrafshin e bashkëkohësisë, por edhe situatave të ndërlikuara, që karakterizon ndër dekada autorin, Gëzim Ajgeraj.

     I pasionuar në kërkim të shtresave të thella të thesarit popullor e gjuhësor, me sinteza të bindshme logjike, ku ndërgjegjja e përkushtimi, janë palë në përdorimin e stilit të tij karakteristik, ku krejt natyrshëm e ngre në nivelin e universalizimit poetik, letrar e filozofik.

    Metafora është element thelbësor i poetikës së autorit me anë të të cilave të transporton në dimensionet e pafundme të fjalës, të mendimeve, të gjykimeve e të veprimeve të matura e të pamatura.

     Pra, eksploron çdo labirint të qenësishëm të kësaj materie, sepse leximi të bën të kuptosh  se autori seç qëllon, gjuan, gjëmon, ankohet përmes metaforave, përmes fjalës. Prandaj, vjen tek ti, e ke përballë dhe ndjen praninë e tij, me gjithë dimensionet. Ky moment të mbështjellë metaforikisht brenda gjithë ndjesive në fjalë, varg, strofë a poezi, brenda gjithë figurave letrare.

     Kështu ndodh në gjithë poezitë e  librit: “MAGMA E SHPIRTIT”.

Muza e frymëzimit, ideja dhe muza e ngacmimit janë elemente, me të cilat autori është i mishëruar ndër vëllime. Andaj, këto substanca e kanë zhytur thellë autorin në brendi të krijimeve, duke shpalosur gjithë diapazonin krijues dhe duke e ngritur atë në majat më të larta të letërsisë bashkëkohore shqiptare, e duke i bërë të konkurrueshme më poetët botërorë, megjithëse ju përket atyre përmasave dhe niveleve.

     Përmes diapazonit që zotëron autori i majave të fjalës e forcës së saj, më thellësi e dytësi mendimi dhe finesat në varg, gjejmë artin e së bukurës plot forcë, ndaj dhe na pushton e magjeps poezia.

     Pasi mbresat që rrjedhin nga leximi poetik janë të shumta, prandaj përmes metaforave flet shumë në ligjërim dhe interpretim poetik, ku dhe mendimet rrjedhin lirshëm.

     Në këtë vëllim poetik vështirë (nëse kërkon) të gjesh poezi pa metaforë, sepse autori thotë:

- “Poezia që nuk ka metaforë është njësoj si kocka që nuk ka mish”.

Prandaj, drita poetike ndriçon shpirtin e poezisë së Ajgerajt.

     Ky vëllim poetik zgjon emocione të veçanta me ndjesi të jashtëzakonshme, ku “të detyron” të pyesësh veten dhe të kundrosh mbi dimensionin, sa horizontal, aq edhe vertikal, mbi mjegullnajën e jetës, pikë- pikë i derdh dyzimet, me doza të forta poetike, hap shtigje të reja komunikative, pasi trishtimi është veshur me mbulesën e tejdukshme të gjakimit e të fjalës metaforike, si shfaqje e shqetësimeve dhe e trazimeve, që shpirtërisht, sikur e tundojnë poetin.

 

•. 2. Edhe në vdeksha për fjalën le të vdes

 

Zot ç’ndjesi.

Përmes fjalës duket qartë dora e mjeshtrit.

E kur poeti, poeti don me vdek për fjalën, për themelin e komunikimit.

Eh, fjala!

     Fjala është si vetë perëndia, citon mjeshtri përmes vargut, se pa fjalën s’bëhet asgjë.

     Ndaj, ky çmim e mishëron autorin që vargëzon për njerëzinë, e mbushullon më dritën e saj dhe frymëzon lexuesin e zgjon botën, duke mishëruar drejtësinë e të vërtetën atje, në logun e fjalës, ku i kërkon etje maja e mendimit dhe e fton te fronti i vargut.

     Për zgjim mbi njohjen e pakët të fuqisë së vargut.

Sepse fjala e gërmon ajkën e mendimit e mos t’ia kapin litarët e fjalës, se për frontin e fjalës i kërkohet gjak mendimit, e përmes dritës së muzës i mbjell lulet e fjalës.

 

NË LOGUN E FJALËS 

 

Na kërkoi një etje majë e mendimit

Në logun e fjalës atje ndër maja 

 

Autori përmes fjalës gjëmon në çdo poezi, ku qan e këndon mbi halle e derte.

Pasi gujën e rëndë ia vesh mendimit, nën hije të trishtimit e turbulencave të kohës, pasi verbër ecën koha mbi kohë, thotë autori se qielli verbon përtej hijes e territ.

Turbulencat e epokës po mbjellin terr mbi dritë dhe së bukurës i ka rënë shëmti e  errët mbi horizont.

Fjala e metafora për poetin janë: “mishi e kocka”  apo “mushti e vera” , ku përmes mendimeve të lira bën një ligjërim, sa poetik dhe letrar, aq edhe ironik ndaj fenomeneve të përditshmërisë apo edhe epokave, të cilat treguan vrazhdësinë e tejskjashme.

     Poetët, si Ajgeraj janë paracaktuar që të sjellin fjalën metaforike e të zbulojnë të vërtetën e njerëzimit, ku përmbledhin histori dhe superior kalërojnë mes turmash, se fjala është udhërrëfyesi më i pagabueshëm për poetin dhe, kështu, përjetësisht i mbetet besnik kësaj bote, krejt universit.

     I madhi, Gëzim Ajgeraj, që prek këtë natyrshmëri të vetvetishme, jo vetëm me jetën e kombit tonë është vibrim madhështor brenda hapësirave shqiptare dhe jashtë saj, e si zë përfaqësues i gjithë këtij shtresimi.

Ndjenja dhe kënaqësia estetike të gjithë përbërjes e dimensioneve do të jenë thelbi shpirtëror dhe mendor i  vizionit të poetit Ajgeraj.

     Ai vigjilon personalitetin, ky zë i artikuluar përmes fjalës në krejt botën shqiptare, por dhe evropiane, ku krijoi poetikën e tij personale, më një regjistër të pasur shprehjesh figurative mjaft të rralla, më dendësi kuptimore plot emocion të brendshëm dhe më një estetikë krejt të përsosur sa për t ’ ia pasur zili.

Kënga e shpirtit të Ajgeraj është fjala e poezia.

 

• 3. Poeti dhe poezia në unitetin stilistik.

 

Që nga arbëreshi, Lekë Matrënga, asnjëherë kjo energji krijuese nuk ndal për ta hedhur a mbjellë farën e dijes e mbushulluar vetëdijesimin, sepse poeti kërkon të mposhtë sfidat e kohës, e kështu ta kultivojë shpirtin fisnik të shqiptarit më pishtarin e shpresës, duke i dhënë ngrohtësinë zemrës e për ta plotësuar më së miri mozaikun e letërsisë.

     I duhet njerëzimit poezia, me gjithë sferat e saj, se poetët thotë autori dhe gjumin e natës e prishin, më njëmijë halle, më njëmijë derte, as fjalën s’e lanë të fle.

     E torën ndër shtëllunga vargjesh, me më të bukurat e pemës së fjalës mbëltuan dhimbjet e shpirtit.

Nga më të bukurat këngë, nga më të bukurat fjalë, i dhanë dritë vargut.

 

NËN PEMËN E VARGUT 

 

Nga më të bukurat e pemës muzës

Zgjodhi frutat e frymëzimit 

Nga Pema e frutave të vargut  

Mbëltoi këndshëm e nesërmja

Lum kush mbëltoi

Nën pemën e vargjeve

 

Ajgeraj, ky poet i mbi 200 librave e ndër to i mbi 100 vëllimeve poetike, që numërohen tashmë, shkruar për njerëzimin, vlerëson më ndjenjë të thellë poetët, sepse është shpirti dhe organika e artit të të shkruarit.

Ai shkruan për burimin e poezive, por edhe ndjenjën, që i jep poetit dhe deklamimin që i jep publikut.

Poeti, vlerëson gjithnjë poetët që bënë epokë dhe ndikuan në formimin intelektual, si manifestim i jetës pa kufizime dhe i lirisë së shprehjes së mendimeve, por edhe qasjes sipas kriterit të gjeneratave, që Ajgeraj është në perfeksion të plotë, si në pikëpamje të interesimeve tematike e motivuese, ashtu edhe në pikëpamje me stilet, gjuhën, mjetet e shprehjes a figuracionet apo edhe elementet e tjera ideo- estetike të strukturës letrare e artbërjes.

Thellësisht vjen në vëllim Ajgeraj, si poet i mendimit të lirë, por kërkon në një farë mënyre pak “revolucion” pasi shprehja:

     “Gjak e asht le t’i japim mendimit, le të rrojë përjetësisë”, i qëndron aq besnik vargut e lumja poezi.

     Autori, Ajgeraj, ky profil interesat i poetit, që kërkon ringritje, qëndresë dhe rezistencë e vetëdijesim.

Tematika dhe uniteti stilistik, kriter tipologjik i poetit mbi poezinë.

 

• 4. Smira në mentalitetin psikologjik të botëkuptimit

 

Poezia e Ajgeraj njeh e zbulon elemente tipike mbi karaktere të ndryshme e ndodhi, po ashtu, e cila zbërthehet më së miri, kur nga studimi dalin edhe burimet e frymëzimeve, prej të cilave është pasuruar me elemente më të përshtatshme të ndëshkueshmërisë së fenomeneve.

     Pra, përmes vargut ndëshkon shkeljen e parime njerëzore, të cilat shpesh marrin përmasa të gjëra e, madje, tejet negative.

     Edhe heshtja thotë autori bëhet palë e së keqes së pakthyeshme.

 

“Lum kush mblodhi veten, nuk zbriti tek llumi 

Heshtja përbri dhimbjes, dhimbshëm përbuz hiqen”.

 

- A nuk është tipike për rrethin ku ka kërkuar frymëzimet?!

 

Kështu ka përdorur metaforat, fjalorin a simbolet e përshtatshme, apo edhe shprehjet mjaft tipike për stilin, ku kjo del nga studimi e njohja e mentalitetit njerëzor.

     Ndaj elementet në këtë tip poezie i ka përdorur me mjaft maturi në hartimin e vargjeve poetike, ku duket se mjaft të fuqishme e ka ndjenjën dhe shprehjen, ndaj realitetin që shpesh e ndeshim.

     Ndaj dhe programi i angazhimit poetik ka brenda saj mesazhin përcjellës, dhe qëndron stoik duke kërkuar kohë solide.

     Kjo del qartazi se është aq bindëse e sugjeruese të përballojnë “rrebeshet e kohërave” e mos të përzihen në llumin që të gllabëron.

 

• Ikje e udhë në zhargonin e mallit poetik 

 

Përmes gjuhës së artit letrar modelon universin, i cili përbëhet nga brendia shumëngjyrëshe, e që përfshin formën e ekzistencës njerëzore në thellësinë e qenësishme të poetikës.

     MAGMA E SHPIRTIT të poetit është në unison me vargun, fjalën, imazhin e simbolet, pastaj autori njihet nga vëllimet e shumta, si poet i mallit e largësive, dhimbjes shpirtërore të kombit e në gjithë variacionet e saj.

     Ai vargëzon mbi brengat me një mori ndjenjash, përpiqet ta mbushë kraharorin nga zbrazëtitë e kohës në mënyrë metaforike, dhe objekti i frymëzimit është i mbështjellë me simbolika dhe përpiqet ra shkërmoqë mjegullnajën dhe bëhet akoma më i pakapshëm.

 

"Një etje e moçme na kish thirrur udhëve për pak arrati ikjeje, pak mërgim, dhe pak mall në shpirt na i kish dhënë largësive me farën e mosharrimit na i kish mbështjell etjet"...

 

Si obsesion, e kaluara këtu zë vend, e bëhet nyje, ku të lidhet çdo gjë,  madje, edhe ajo ndjenjë e athët që kërkon ngushëllim, ku impulset e nervit nuk gjejnë qetësi.

     Frymëzimi bën që poeti të ketë fron e të ndjehet i koncentruar, pasi bredhja në mendime e lejon që nëpër vargjet e tij, të frymojë fluiditet.

     Kështu që fluiditeti i jep shpirtin e vet poezisë e shfaqet në refleksione emocionale e meditative.

Poeti brenda shpirtit ka folenë e vendlindjes, e bëhet imazh i pakapshëm tek bredh e rreket në imagjinatë.

 

"Gurrë e freskët dhe e pashtershme për poetin është frymëzimi, ndaj posedon diskurs të lartë komunikimi me vargun dhe ligjërimin e konsolidon në marrëdhëniet ndërnjerëzore me kulturë evropiane".

 

"As bukën tek çerepi nuk kishte kush ta piqte

Se moti loket kishin ikur lamtumirës përgjithmonë".

 

     Malli e dhimbja prekin telat e shpirtit, pasi harrimeve ecin me vetëdijen mashtruese, por nuk ndalet së kërkuari himnin e lavdisë të  së djeshmeve  tek pret një fjalë të ëmbël për të hapur portat e dritës dhe të shpresës.

     Autori jep shenjat e një komunikimi të brendshëm, aq stërmundues e gati dramatik, ku ndjeshëm artikulon emocionet dhe tensionin, që shkakton përmes vargjeve, duke i bërë funksionalë ato në përshtatje me konstruktin poetik.

Hap pas hapi, (step by step),  Ajgeraj me shumë punë dhe vullnet, plot natyrshëm i ngjiti shkallët drejt majave të poezisë shqiptare. 

Objeksionet i pati që nga botimet e hershme, atëherë kur botonte tek: "Rilindja në Prishtinë ", gjatë viteve të errëta të sundimit.

     Por, botimet pasuan njëra- tjetrën, ku spikatin tituj të shumtë poetik që zor është të veçosh ndonjërin për nga cilësia.

     Vargu i Ajgerajt  del nga thellësia e shpirtit, e sidomos, kur i këndon mallit, dhimbjes, vendlindjes, Atdheut. 

     Nëse e lexojmë gotën gjysmë boshe, thotë autori, fobia e dritës s'mund të na përndjekë. Uroj sa më shumë dritë dhe refleksion Penës së Ajgeraj e sa më këndshëm për lexuesin e gjerë! Udhë të mbarë librit!

 

                              Prenda Sejdia 

                             Lezhë Maj 2022