Metafora

Nga poezia për fëmijë...!

NUK I KA FAJET QERSHORI

 

Qershorin nga pak e qortuan

kur i thanë se qershitë u vonuan

ndoshta tha fajet pak i ka edhe prilli

se me racion ua dha diellin

 

Jo tha prilli kisha një hall tjetër

se marsi vonë ma e dha stafetën

borën në male s’e mori se s’e mori me vete

ma la tufa - tufa maje bjeshke

 

Shkurti e marsi nuk qanë kokën fare

rrëshqitën me sajë e me ski me fëmijët

bile nganjëherë na përshëndetën me flluska në dritare

kur zemëroheshin retë e shkarkonin borën mbi çati

 

Ndalni tha korriku se u tregoi unë qejfin

hakun e qershorit vëllait do t’ia nxjerri

bile edhe nga lëkura do t’ju rrjep

derisa të thoni, uh ç’na gjeti

 

Dhe gushtit sivjet pak zemërim do t’i jap

diell sa të do e edhe ngrohtësi

detin për gushe të tërin do ta kapë

pa ejani tek plazhi ta shihni, ju o fëmijë

 

Shtatori e ka mbushur çantën plot me libra

është bërë gati për në shkollë të shkojë

bile ka vendosur të mbledhë vogëlushët e lagjes sime

e me ta Abetaren ta mësojë

 

Tetorin tha vjeshta lërmani mua

bëni gati tryezat se fruta do t’ju sjellë

o sa shumë kam për t’u ëmbëltuar

mollë, dardha, rrush e të tjera pemë

 

Në nëntor do t’i lutemi edhe pak vjeshtës

pak ngrohtësi të na ruajë në rezervat e saj

se na duhet pak mot i mirë edhe për ditët e festës

kur të shkojmë në Vlorë ditë me diell të na mbajë

 

Në dhjetor nuk ia kemi edhe aq frikën dimrit

të ftohtit e acarin që tek pragu do të na sjelli

bile me plot dashuri i presim dhuratat e babadimrit

dhe pranë oxhakut bashkë me gjyshin vitin e vjetër do ta përcjellim

 

 

 

 

PËRSE SHARRI MBAN PLIS

 

Pyetën Sharrin në qershor

pse mban mbi kokë atë plis me borë

në mos stinën e ke harruar

është verë shumë je vonuar

 

E mbaj borën plis mbi kokë

nganjëherë stinët ngatërroi

s’mund ta pijë njëherësh tok

gurrat Vërrinit t’i mbushullojë

 

T’i mbushullojë edhe në verë

kur bën vapë e përcëllon dielli

ndaj se shteri asnjëherë

kur zemërohen gushti e korriku

 

E ruaj borën plis mbi kokë

që ndër gurra mos të ketë thatësi

vij çdo ditë me ujë të ftohtë

atje në Vërri, në çdo shtëpi

 

KREKOSJA E DORDOLECIT - 2

 

Po krekosej një dordolec

në dorë fshesë e në hundë spec

përmbi kokë një kapelë

dhe një shall mbi qafë hedhë

 

Nate me hënë tek oborri

unë s’kam frikë tha nga të ftohti

as nga terri si ju fëmijë

as nga ujku që mund të vijë

 

Me këto rroba e këto armë

çdo armiku i bëj ballë

sa për borë e stuhi

kurrë nuk trembem as nuk di

 

Këtë krekosje e dëgjoi dielli

më prit nesër në mëngjes

plot zemërim i ra mbi kokë

s’i la gjurmë pos një shall tokës e një kapelë

në vend kurorës:  i la një fshesë e një spec

 

KOT AUTORIT I ZEMËROHEMI

 

E zuri njërin një fabul

tek po hante qengj e pulë

me autorin u fjalos

veç pse i vuri emrin lapangjoz

 

S’ kish ç’t’i thoshte ndryshe fabula

kur ky tjetri po hante qengja e pula

as autori s’kishte ç’t’i thoshte

lapangjoz e burrë me huqe

 

Por fabula s’ kish vënë emër

as dhe gishtin s’ kish drejtuar

ai kish gjuajt dardhës përpjetë

ky në dardhë kishte qëlluar

 

Nganjëherë ngacmon fabula

ndoshta të kemi ngrënë qengja e pula

por autori s’na ka faj

pse na shpon murrizi i saj

 

KUR U TËRBUAN DITËT E VJESHTËS?

 

Një mot vjeshte ditët u grindën

njëra - tjetrës, në vend të diellit

ia dha shiun

 

Nga e hëna në të diel

shi rrodhi ditë për ditë, 

e s’u pa as rreze dielli

 

Me shi e hëna e filloi

e të martës, si dhuratë i dhuroi

edhe diellin ia ndaloi

 

Me zemërim retë u turrën

e kapën terr, dhe të mërkurën

sa për diell as nuk u tkurrën

 

Dhe e enjtja ashtu e mori

shi, shi, shi iu mbush oborri

me vërshime e përcolli

 

 

nga e premtja në të shtunë

s’mbeti re pa u shkund

e as dielli s’u pa kund

 

Nga e diela lumi vërshoi

doli shtratit e shkretoi

tha unë vjeshtë do ta emërojë

me vërshime përfundoi

 

 

DËSHMIA E HËNËS

 

Hëna e plotë lart në qiell

i ka vënë syrin natës

ka ndezë llamba e kandil

ruajti ujkun të mos vijë lagjes

 

Orë të tëra e ruajti natën

dhe e zuri nën kotare

i lajmëroi edhe gjahtarët

unë tha jam dëshmitare

 

Dhe e vunë ujkun në kurth

pranë një gardhi plot me qengja

i bënë gjyq dhe e dënuan

dëshmitare ishte hëna

 

Protestoi edhe ujku vetë

nuk ke sy ti, s’ke as vesh

i shkoi kot edhe protesta

u besua e vërteta

 

Dëshmive të hënës

nata u besoi

nga ajo kohë s’fshehu gjë

se hëna gjithmonë ia zbuloi

 

 

GJIMNASTIKA E DIELLIT

 

Dielli i mëngjesit

sa ka çelur sytë

herë e zgjat kokën

here pas resë ikë

 

Dhe Goni i vogël

sytë sapo i ka çelë

koha për në shkollë

se mos vonë ngelë

 

 

Kur e pyeti mamin

pse dielli vjen e ikë

bashkë me renë në qiell

bëjnë gjimnastikë

 

Uh, paskam harruar

dhe unë të filloj

ushtrimet e mëngjesit

duhet t’i mbaroj

 

ME LAPSIN E GJYSHIT TIM

 

Me lapsin e gjyshit

dua të shkruaj poezi

të jap dritë e dije për të tjerët

ashtu siç japin librat e tij

 

Me lapsin e tij të artë

të shkruaj dhe vjersha për fëmijë

të hap shtigje të reja dije

të ardhmen t’ua shndrijë

 

Me lapsin e gjyshit tim

dhe romane dua të shkruaj

t’ua rrëfej të tjerëve

ngjarje që hapin shtigjet e dritës suaj

 

Me lapsin e gjyshit tim

dua të bëhem poet e shkrimtar

ta bëj më të bukur poezinë

të shkruaj më të bukurin romanin letrar

 

Se lapsi i gjyshit tim

nganjëherë shkruan edhe vetë

por gjyshja një ditë më tha

pranë mendjen e gjyshit duhet ta ketë

 

KUSH E MBRON HARDHINË?

 

Pyeti dega e një hardhie

përse ariut i jepni rrush

kur kap degët gjithçka shqyen

të më mbrojë nuk vjen askush

 

As pronarin s’e zë dot

t’ia them nja dy fjalë

t’i kërkoj të paktën kot

që ariun të ma ndalë

 

 

Kot ariun s’e frikëson

as me ankesa, as me batare

se atë ligji e mbron

s’guxon kush t’i thotë gjë fare

 

Dhe hardhia u zemërua

kokërr rrushi më nuk dha

trupit të saj të dëmtuar

degë më degë gjithçka u tha

 

 

SMIRA

 

E gjetën diku në shportën e mbetjeve

tek po e mbante botën nën sy

dhe po shikonte punët e të tjerëve

e po gërricej me veten pa një pa dy

 

Po e shihte botën me syrin e inatit

e po vlonte me zjarrin në gji

lutej për të tjerët ditë e natë

me flakën e shpirtit t’i përpijë

 

Harronte zjarrin gjithmonë ndezur në gji

ku do ta digjte botën plot zemërim

se digjte veten dhe shpirtin e tij

kjo kurrë s’i shkonte as në mendim

 

Nga syri i keq s’e merrte veten me të mirë

se mbeti shtrembër duke parë botën me inat

e me inat e helmoi shpirtin e dëlirë

dhe në helm u mbyt me shpirtin e thatë

 

Dhe mbeti atje ku e gjetën në shportën e mbetjeve

bashkë me ata që e përqafuan e mishëruan

se s’gjetën vendin diku tjetër

me smirë mjerë ata që u mishëruan

 

GJYSHI IM KA NJË ATDHE

 

Gjyshi im s’ka parti

ka atdhe Kosovë e Shqipëri

për çdo ditë për to këndon

në kupë të qiellit kënga i shkon

 

Në gjoks të tij dy zemra ka

që s’i ndalen asnjëherë

dashuri i rrjedhin pa ndalë

Ai ka vetëm një Atdhe

 

Për çdo ditë i shkruan vargje

cep më cep me to këndon

vjershat e tij dritë së ardhmes

dhe frymëzime na dhuron

 

Gjyshi im s’ka parti

një Kosovë bashkë me Shqipëri

për të një ato janë

nga mollë e kuqe deri në Çamëri

 

LUMIN E PI DETI

 

Një rrjedhë lumi aty tek bregu

ka një rrjedhë që s’di të ndalë

aty gojën e ka deti

e pi lumin pa asnjë fjalë

 

Herë - herë lumi dhe zemërohet

ujë të turbullt gurë e zall

por kurrë deti nuk trishtohet

e pi qetë pa asnjë fjalë

 

Se tek bregu ka një filtër

ujin e turbullt në skaj e ndalë

atje poshtë në thellësi

hedh njëherësh gurë e zall

 

Sado lumi i zemëruar

hyn në det dalëngadalë

e kur deti  është zemëruar

e pi fytit me gjithë valë

 

 

PYETJA E MBESËS

 

Mbesa ime më pyeti e tha:

A janë hëna e dielli, motër e vëlla

si ka hëna pak ndriçim

e pse dielli aq shkëlqim?

 

Hëna natën na ndriçon

terri botën mos të verbon

kur të gjithë në gjumë ne flemë

tek dritarja dritën ajo vjen

 

Ngrohtësinë e plotë shkëlqim

ia la diellit me të gjitha

edhe ditën plot ndriçim

e vetë iku diku nga hija

 

 

Dielli i ngrohtë e zgjodhi ditën

natën hëna tha unë e mbaj

kështu njëherë u morën vesh

bashkërisht motër e vëlla

 

Gjithmonë hëna u kujdes

ta zgjojë vëllain në mëngjes

me ngrohtësi ta mbushullojë botën

e në gjumë ta çojë të motrën

 

PO DIGJET DIELLI, PO DIGJET

 

Po digjet dielli, po digjet shkrumb

dhe toka në fulteren e saj përvëlon

një saç mbi kokë djeg e shkrumb

e vera diku nën një hije për pak freski na fton

 

Po digjet dielli e u ndez flakë

saçin mbi kokë na e ka vënë

vetëm deti s’e ka frikën aspak

e unë si një guaskë kërkoj hije nën rërë

 

Po digjet dielli me shkrumb

dhe mbi vajin e palmës mbi lëkurë

dogji ç’gjeti dhe e bëri shkrumb

as melhem i mjekut e as uji akull s’bënë punë

 

Po digjet dielli, po digjet

dhe vera mbi shpinën e gushtit përvëlon

si peshku në fultere në vaj kur shkrihet

edhe dielli mbi lëkurën tonë

 

 

IKËN DHE DALLËNDYSHET E FUNDIT

 

Pendlat lëvjerrën në kujtimin e një dege

dhe jehonën e cicërimës diku mbi tela

pushimoren nën strehë e lanë vetëm

dhe strofullin e thatë mbi ballkonet e shkreta

 

Dhe imazhin e fluturimeve e morën me vete

kujtimin për verën e ngrohtë dhe hijet

u zbeh dhe bukuria e kësaj vere

nën shkopet e strofullit të një nënçatie

 

Morën edhe këngët që s’i shkruan mbi letër

dhe të vegjlit e vet që sapo u lindën

e ikën mbi hijet e krahëve të vet

bashkë me mërgimtarët dhe verën sivjet

 

 

EDHE KAFSHËT E PYLLIT

DUAN QETËSI

 

Sa herë dalim pyllit përpjetë

shohim kafshë e shpend plot

 

Shohim zogj krahëshkruar

këngë të ndryshme duke kënduar

 

Tak e tak një qukapik

ndërton folenë tek shpon një lis

 

Hop andej e hop këndej

një lojë ketri na dëfren

 

I shqetësuar ik një mi

futet nën rrënjë në shtëpi

 

Iku një lepur me shumë vrap

e kish frikën kush mos e kapë

 

Mori vrap një drenushë

e frikësuar të mos e lëndoi kush

 

Të gjitha frikë njeriut i kanë

ndaj në pyll qetësinë e kanë

 

Saherë neve pyllit shkojmë

gjithmonë kafshët i shqetësojmë

 

 

Kur zemërohet populli

 

Kur shtrëngata e furtuna diellin ia nxijnë

dhe kur jetën i kanë rënduar

me racion e ka lirinë

 

Kur kujdesi i mungon

e pushteti s’e përfill

kur e liga e rëndon

dhe kur shtypje ka mbi shpinë

 

Kur tiranët rrinë mbi kokë

e me dhunën e tërbuar

 

 

POROSI BIRIT TIM

 

Në do të të ecë biri im mbarë e plot me sukses

në jetën tënde përplot sfida, kthesa e brigje të rrëpira

sfido vetveten bëhu pse jo i mbarë edhe i parë, pse jo për besë

me punë, punë e edhe nderë arrihen të gjitha

 

Duaje njerëzinë e duaj veten më shumë në jetë

hapat bëji me syçeltësi e vetëbesim

për asnjë muri  të huaj mos u mbështet

në murin tënd mbështetu e kërko shpëtim

 

Duaje atdheun dhe kombin tënd

me dashuri e besnikëri gjithandej nga je

mos e jep kurrë vendin tënd për asgjë

në gjirin e tij gjithçka je ti edhe atë e ke

 

Kurrë mos i thuaj vetes ndal e kurrë mos u dorëzo

ti mundesh dhe di t’i arrish të gjitha

për idetë që ke në kokën tënde, puno e vepro

thuaj jetës po, unë mundem dhe mund të bëj gjithçka

 

Ecë vertikal në idealin tënd me vetëbesim

mos ia jep kujt fatin tënd të të udhëheqë në jetë

thuaj vetes unë jam unë, unë jam uni im

udha jote që zgjedh është gjithçka që ti ke zgjedhur vetë

 

Në arenën e jetës ndeshesh me kolaboratorë, hileqarë e renegatë

e edhe shumë mashtrues, gënjeshtarë, hajdutë e të pabesë

botën shiko në sy e me vetëbesim ecë udhës tënde të gjatë

e me syçeltësi zgjidh udhën se ngado të ecësh vetë

 

Bota është shumë pizeveng, po ia hape portat gjithkujt

nuk kursejnë mjete, mundësi a vrima për të të hyrë brenda

pastaj të të heqin një nga një si kalasë kur i heqin gurë

dhe ty pastaj të të shkatërrojnë e gjithçka e të të shembin si një mur

 

Vëri qëllime vetes e ecë përpara drejt qëllimit tënd

me dijen tënde e njohuritë që i ke në kokën tënde, për veten

puno e vepro, por pa e penguar e dëmtuar askënd

vepro me forcat tua pa ju nënshtruar askujt, ndërto jetën!

 

 

KËNDOI ME MALL

 

Për ato troje e ato kulla

ku u linda e kam lënë vajin

për rritën time në ato lagje

ku hapat kam rrapëlluar për herë të parë

 

Për odat e mbushua me burra

ku fjala ka peshën e gurit

ku u burrërova përpara kohe

nën besë e flamur

 

 

Për burrat e besës së motit

me tirq e plisa të bardhë

për dasmat që gjëmonin dhe kodrat

dhe këngët që s’dinin të ndalë

 

Për këngën e fyellin ndër male

jehonën e blegërimave mbi kodrina

për ujërat e ftohtë ndër gurra

për hijet e flladet në Vërrina

 

Për këngën e plisbardhit në ara

dhe fishkëllimën e kosës në livadhe

për hingëllimën e kuajve në vrapime e gara

dhe për këngët e zogjve e hijeve ndër male

 

Për motet e njoma e plot ideal

e këngët për atdheun dëlirë që thurnim plot shpresa

netët pa gjumë e me shpirtin zjarr

kah zbukuronim muret që të ndriçohet e nesërmja

 

Për përqafimin e nënave 

kur ktheheshim nga shkollat e sukseset

për gëzimet e tyre plot dashuri

kah ndërtonim udhët e së nesërmes

 

Për ditët djaloshare 

dhe këngët e dashurisë plot shpresa

për fëshfërimat e netëve nën dritare

për gocat me fjongo kah thurnin ëndrrat e jetës

 

Dhe erdhi një ditë e papritur

gjithçka përmbysi e i fundosi shpresat

na morën udhë e ikëm

plot mall u bëmë ne e udhët e jetës

 

Nga ajo ditë e sot

kënga jonë u bë vaj e u bë mall

herë - herë u këndojmë vegimeve në lot

e herë u këndojmë kujtimeve me këngë e fjalë

 

 

SHIU E SUNDI I VOGÉL

Bie shi në qetësi
Si litar varet teposhtë
Përmbi kopsht e mbi shtëpi
Retë derdhin je me shoshé

Sundi i vogël me nxitim
Doli jashtë tek oborri
Përmbi çurg merr kërcim
E spërkatjeve u gëzohet

E kur hyri në shtëpi
Mami i vet e qortoi
Ishte lagur fare i tëri
Edhe rrobat ia nderoi